Wat is ecologisch tuinieren?
Je bent misschien op veel vlakken al bezig met duurzaamheid, maar je weet nog niet dat je ook duurzamer aan de slag kan in je tuin en/of hoe je dat doet. Nochtans is ecologisch tuinieren waardevol; je tuin kan een plek zijn waar natuur zich herstelt. Gelukkig kan je al met kleine ingrepen en eenvoudige inzichten aan de slag in jouw tuin, aan je voordeur of op je balkon. Onder andere via deze blog ga ik dieper in op deze onderwerpen.
In dit artikel het antwoord op de vraag ‘Wat is ecologisch tuinieren?’.
Hoe ziet jouw tuin er nu uit?
Eerst even stilstaan bij jouw tuin nu. Hoe ziet jouw tuin er nu uit? Hoe zou je die omschrijven? Is dat een grasveld, een stadstuin, een mikmakje van vanalles of zelfs wat verwilderd? Het maakt helemaal niet uit hoe die er uitziet of hoe je die zou omschrijven. Maar het is altijd interessant om eens ècht naar je tuin te kijken.
Ik ben trouwens héééééél benieuwd naar wie er op mijn site komt piepen en hoe jullie tuinen eruit zien. Laat het me weten, via E-mail of via DM op Instagram!
Wat is er mis met klassieke tuinpraktijken?
Maar nu. Laat ik beginnen met een probleem te schetsen.
Een probleem is dat veel gebruikte technieken en adviezen uitputtend zijn voor de bodem en er roofbouw op plegen. Neem nu op grote schaal de landbouw. Jaar na jaar worden gewassen geteeld die daarna geoogst worden. Die gewassen groeien door voedingstoffen uit de bodem, daar zijn ze letterlijk uit opgebouwd. Jaar na jaar worden die gewassen verwijderd. Als je het zo bekijkt is het niet moeilijk om te begrijpen dat voedingsstoffen op die manier steeds afgevoerd worden; en dus uit de bodem verdwijnen. Met andere woorden, de bodem verarmt en en sterft langzaam af. Maar, een bodem hoort vol leven te zitten. En, een gezonde bodem zorgt voor minder werk voor jou als tuinier, bijvoorbeeld.
Nu je weet dat als planten (of het nu voedsel of andere planten zijn) afgevoerd worden, het gevolg is dat de bodem verarmt, dan kan je dit ook toepassen op je tuin. Telkens als jij eenjarige moestuinplanten kweekt en daarna opeet, telkens als jij snoeit en dat afval afvoert, telkens als jij telkens onkruid wiedt en dat verwijdert, dan verwijder je de bouwstoffen uit je bodem. En dan moet je dus kunstmatig bouwstoffen gaan toevoegen in de vorm van bemesten = alweer een extra taak op jouw to do lijst.
Even tussendoor, dit is trouwens geen betoog tegen moestuinieren of snoeien of onkruid wieden. Integendeel. Niks zo fijn als zelf voedsel telen of bezig zijn in je tuin. Dat is òòk verbinden met de natuur. Maar, ik vind het wèl belangrijk dat je wéét wat je aan het doen bent en dat je bewust bent. Zodat je dan eventueel kan compenseren op andere manieren in jouw tuin. Door op andere plekken in jouw tuin waarde toe te voegen of, door op andere manieren te gaan moestuinieren, of andere slimme keuzes gaat maken waardoor je bijvoorbeeld minder moet gaan wieden. Want ja, dat kan: Je kunt gewoon minder gaan wieden, en als dat geen aantrekkelijk plan lijkt, kan je andere keuzes maken - die waarde toevoegen aan je tuin.
Helaas is bovenstaande niet het enige probleem, maar daar ga ik een andere keer verder op in.
Wat is ecologie eigenlijk?
Misschien is het logisch voor jou of misschien stond je er nooit echt bij stil. Maar in de natuur, in de
wereld, is alles onderling verbonden met elkaar. Planten, dieren, mensen, seizoenen, systemen, klimaat,
locatie, … hebben allemaal een invloed op en een onderlinge relatie met elkaar.
Is het warm en droog,
dan
gaan er planten groeien die daar bestand tegen zijn, gaan er dieren leven die tegen die droogte en
warmte
kunnen én van die planten kunnen leven.
Is het koud en nat, dan gaan er andere planten en dieren leven.
Simpel en logisch, het verschil tussen een woestijn en noordelijk bos bijvoorbeeld. Beide natuurgebieden
hebben een andere look en feel, er huist een ander(e manier van) leven. Zou nu die woestijn natter
worden,
dan gaan er andere planten komen.
Zo ontstaan en bestaan er verschillende biotopen. Dit is op
macroniveau.
Maar verschillende biotopen bestaan ook op microniveau, in één boom bijvoorbeeld! Zo zullen er andere
plantjes (mossen bijvoorbeeld) groeien op de schaduwzijde van de boom, wat dan weer andere insecten
aantrekt, wat dan weer andere roofdieren aantrekt, enzoverder. Ook zullen er andere dieren in en op de
boom
leven aan de voet van de boom dan in de kruin van de boom.
Zo kan je eigenlijk naar alles in de natuur
kijken. Elk plekje heeft zijn eigen kenmerken, zijn eigen uitdagingen en zijn eigen aanpassingen. Leuk
en
boeiend!
Ga zelf eens op observerend onderzoek. Wat groeit er aan de ene kant van je tuin en wat aan de
andere kant? Welke plantjes groeien tussen de stoeptegels en welke tegen de gevels? Het mooie is, als er
veel verschillende biotopen naast elkaar bestaan, dan zorgt dat voor extra diversiteit. Een landschap
met
enkel struiken zal verschillende biotopen hebben (denk aan de schaduw en zonnezijdes bijvoorbeeld), maar
voeg er bomen aan toe en je hebt nog meer biotopen op diezelfde oppervlakte. Voeg er waterpartijen aan
toe
en je hebt nòg meer biotopen gecreëerd. Zo wordt het landschap rijker en biodiverser.
Wat betekent dat voor je tuin?
Zo werd er al een eerste deel van het antwoord geformuleerd. Ecologie is de wetenschap die de verbanden in de natuur bestudeert. We weten ook al dat een verscheidenheid aan biotopen belangrijk zijn. Een ecologische tuin is dus, onder andere, een tuin met verschillende biotopen.
Nu je dit weet, zie je hoe eenvoudig het eigenlijk is om ecologisch te tuinieren? Gewoon door extra biotoopmogelijkheden toe te voegen, in welke vorm en in welke grootte dan ook, verrijk je al je tuin. En dat is nog maar het begin. Er zijn nog tal van aanpassingen mogelijk!
Samengevat
Ecologie is de wetenschap die de verbanden in de natuur bestudeert, want alles is verbonden met elkaar.
De natuur bestaat uit biotopen - op macro- én microniveau. Helaas wordt de bodem op grote schaal verarmd, wat gevolgen heeft voor zowat alles in de natuur.
Daarom betekent ecologisch tuinieren voor mij in de eerste plaats:
- dat je waarde toevoegt aan je tuin;
- dat je inzicht hebt in natuurlijke processen en daardoor bewuste keuzes maakt.
Volgende blogartikels die er aan komen:
- Waarom ecotuinieren?
- Waarom ecotuinieren geen rocket science is (en hoe je het doet)
- ...
Wil je (ook) graag zelf meer inzicht krijgen om bewuste keuzes te kunnen maken? Dan is de masterclass voor jou zeer geschikt. Kijk zeker eens op de 'aanbod-pagina' voor meer uitleg!
Je kan via het contactformulier inschrijven op de wachtlijst. Mensen op de wachtlijst krijgen trouwens ook een leuke korting of bonus! Contact Aanbod